Bijdrage D66 in de begrotingsbehandeling: "Wie dit college de afgelopen jaren bezig heeft gezien, is daar niet van onder de indruk geraakt"

vrijdag 6 november 2009

Voorzitter,

Als er een woord frequent in deze begroting opduikt, dan is het wel de term Ombuiging. Er moet wat worden omgebogen, niet alleen in 2010, maar ook, en vooral, de jaren daarna.

Dat legt een grote verantwoordelijkheid bij het toekomstige bestuur van onze stad. Gezien die noodzakelijke ombuigingen zag mijn partij graag dat de bezuinigingsscenario’s die, naar wij aannemen nu al door ambtenaren worden uitgewerkt en betrokken zullen worden bij de collegeonderhandelingen, voorafgaand aan de verkiezingen beschikbaar komen. Zo wordt, niet alleen voor politici, maar ook voor de kiezer helder wat de keuzes moeten of kunnen zijn. De gemeenteraadsverkiezingen van maart a.s. gaan, wat D66 betreft, over de keuzes die politieke partijen maken bij een krimpend budget. Wij zullen hiervoor een motie indienen.

De vijf inhoudelijke prioriteiten , zoals geformuleerd in de Stadsvisie 2005-2015 staan wat D66 betreft overeind, maar zullen gezien de veranderde omstandigheden her en der bijstelling behoeven. Onderwijs blijft voor ons de hoogste prioriteit houden. Willen we die vermaledijde structurele werkloosheid in onze stad echt te lijf gaan, dan moet tenminste de schooluitval omlaag en het opleidingsniveau omhoog en dat is beleid van lange adem.

Ook de inspanningen op het gebied van de integratie mogen niet verslappen. We hebben onlangs nog eens pijnlijk kunnen ervaren hoe laag een tolerantiedrempel kan zijn. De wereld verging bijna bij een aantal fracties toen bekend werd dat er een extra infoavondje voor allochtone vrouwen werd georganiseerd in Helmond-West.

De slogan ‘aanpassen of wegwezen’ doet zelfs weer opgang, als we de woorden van een aan de bestuurlijke deur rammelende ex-wethouder serieus moeten nemen.

Voorzitter, integratie en emancipatie zijn processen van generaties (wie zou dat niet beter kunnen weten dan de Nederlandse vrouw) en de Helmondse politiek heeft al decennialang begrepen dat zoiets niet vanzelf komt, dat je daar energie in moet steken, en dat het met kleine stapjes vooruit gaat.

Het veralgemeniseren van beleid, waarvoor we hebben gekozen, betekent niet dat je altijd eenheidsworst moet verkopen en ontslaat je niet van de plicht uitzonderingen te maken in die gevallen waar de directe woon- en leefomgeving in het geding is. Dat heeft niets met slap beleid te maken, maar alles met fatsoen.

Wij hebben onder aansturing van de VVD-wethouder, die in mijn ogen deze periode voortreffelijk heeft geopereerd, en hulp van Europese wet- en regelgeving de afgelopen raadsperiode flinke stappen gezet op het gebied van duurzaamheid. Maar het kan nog beter. En daarvoor hebben we ook een instrument in huis. Wij pleiten ervoor om onze automotive-kennis in te zetten voor de implementatie van elektrisch vervoer voor publieke diensten.

Een lichtend voorbeeld zou, we doen niet bescheiden, Parijs kunnen zijn waar de lokale overheid heeft gekozen voor elektrisch vervoer. Helmond geeft het goede voorbeeld en zwengelt binnen zijn diverse bestuurlijke samenwerkingsverbanden deze discussie aan.

Naar ik heb begrepen staan er Helmondse bedrijven in de startblokken klaar om er een begin mee te maken.

Wat de centrumontwikkeling betreft hameren we op een heroverweging van deze plannen gezien de ontwikkelingen in het koopgedrag (e-commerce), uitbreiding van winkelcentra in de omliggende gemeentes, eigen demografische ontwikkelingen en economische terugval.

Bouwen voor de leegstand is nonsens, een tweemaal zo groot winkelbestand idem dito.

En daarmee wil ik ook zeggen dat ‘denken in krimp’ een eigenschap van toekomstige bestuurders zal moeten zijn. Waarmee ik niet beweer, dat je daardoor ongelukkiger wordt.

U schrijft dat u het volste vertrouwen heeft in een succesvolle afronding van deze collegeperiode, gezien de resultaten die bereikt zijn.

Voorzitter, D66 is niet de club die alles maar niets vindt van wat dit college heeft gedaan. Er zijn zeker resultaten geboekt, maar we ontkomen er niet aan naast uw succesverhaal ook een aantal punten te zetten, waar vooruitgang bijna of volstrekt is uitgebleven.

Ik noem het centrumplan Stiphout, waar van enige wezenlijke vooruitgang ook deze regeerperiode weer, geen sprake is geweest, ik noem de hoofdpijndossiers Orion. En Plato. Wij zien niet in hoe de inwisseling van een wijsgeer voor een bediende in livrei gesitueerd in een andere behuizing tot een succesvolle formule kan leiden. Moeten we ons niet de principiële vraag stellen of Helmond niet gewoon een te klein draagvlak heeft voor dit soort van initiatieven en dat het eigenlijk beter zou zijn het aan de vrije markt over te laten of in Eindhoven van zo’n product te genieten?

Ik noem, het kan niet anders, Helmond Sport en de ontwikkeling van Berkendonk, ik noem Hoogeind waar het toch niet echt is opgeschoten.

Niet alles kan afgeschoven worden op de huidige economische malaise maar heeft evenzeer met bestuurskracht te maken, het vermogen te overtuigen, het smeden van coalities.

Wie dit college de afgelopen jaren bezig heeft gezien, is daar niet van onder de indruk geraakt, heeft met lede ogen moeten aanzien hoe bestuurskracht verschrompelde door wederzijds gehakketak en het elkaar nauwelijks iets gunnen.

Maar de raad moet ook naar zichzelf kijken. Wij hebben dit allemaal laten gebeuren en het feit dat we als lokale politiek er, alle overlegsituaties ten spijt, niet in geslaagd zijn de kloof met de burger te verkleinen, zegt ook iets over ons eigen functioneren. Overigens is dit niet alleen een Helmonds probleem.

Als oorzaken van de kloof tussen burger en politiek en als gevolg daarvan de opkomst van populistische en radicale groeperingen spelen drie zaken een belangrijke rol.

Als eerste noem ik de ontzuiling binnen onze samenleving. Natuurlijke verbanden van vroeger- hoe knellend ook soms ervaren- zijn weggevallen en er is niet iets voor in de plaats gekomen. Waar moet je je aan spiegelen?

Als tweede zijn er de onmiskenbare problemen rond nieuwkomers en een moeizaam zich moderniserende islam, die maken dat mensen zich ook in hun directe leefomgeving bedreigd zijn gaan voelen.

En tenslotte zijn er de media die te maken hebben met een moordende concurrentie van allerhande van vormen van communicatie. Elke sensatiequote telt en alles, in welke toonaard dan ook, moet gezegd kunnen worden. Ieder detail wordt opgeblazen tot een incident van formaat, en wordt dan vanzelf een ‘kwestie’.

Dit alles werkt in de hand dat mensen uitkijken naar pseudo-Messiaanse figuren waarvan ze het heil verwachten, al dan niet met waterstofperoxide in hun badkamerkastje.

Voorzitter, in zo’n klimaat is het belangrijk op lokaal niveau raadsleden te hebben die hijgerigheid vreemd is, partijen te hebben die een koers varen die helder en uit te leggen is en consequent zijn in hun handelen. Die in staat zijn op tijd de waan van de dag naast zich neer te leggen en voldoende gezag hebben om dat te kunnen doen. Ik zeg het nog maar eens: je bent als raadslid niet de een op een vertolker van wat het volk wenst, je luistert, natuurlijk,maar je maakt ook je eigen afwegingen en bent in staat die te verantwoorden.

Wat heb ik nog over de begroting te zeggen? Na de brief van gisteren, niet zoveel meer. Dat het een keurige vertaling is van kaders die bij Voorjaarsnota zijn vastgesteld. Was D66 om procedurele redenen in mei j.l. nog tegen de Voorjaarsnota, de begroting nu overziend moet ik constateren dat er een redelijke verdeling van de nog geringe pijn heeft plaats gevonden.

Wij zien uit naar de scenario’s, zoals aan het begin van mijn verhaal gevraagd, in de wetenschap dat dit college in deze personele samenstelling niet door zal gaan. Dat alleen al zal menigeen in deze stad, de recessie ten spijt, als pure winst ervaren.

Helmond, november 2009.

Sytze Ferwerda